วินัยเป็นเรื่องที่มุ่งเน้นการเสริมสร้างด้านจิตใจเป็นหลัก เพื่อให้หลีกเลี่ยงการกระทำผิดวินัย ในขณะที่วินัยก็เป็นเงื่อนไขสำคัญในการพิจารณาทางบวกของความเป็นข้าราชการ ในส่วนที่เป็นนามธรรมของ วินัยนั้นจึงเป็นความรู้สึกที่ดีงามที่อยู่ในจิตสำนึกที่ถูกต้อง และอยู่ในหัวใจของคนที่มีวินัย ซึ่งละเอียดอ่อนและ มีความคงทนมากกว่า รูปธรรม สิ่งสำคัญประการหนึ่งของการเสริมสร้างและพัฒนาให้ข้าราชการมีวินัยและป้องกันการกระทำผิดวินัยคือการสร้างจิตสำนึก เพื่อให้รับรู้ว่าผู้กระทำผิดวินัยต้องถูกลงโทษ ส่วนผู้ปฏิบัติตาม วินัยจะได้รับการยกย่องนอกจากนี้ ในปัจจุบันการฝาฝืนไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดในประมวลจริยธรรมข้าราชการพลเรือนก็ยังถือเป็นความผิดวินัยเช่นกัน